Writer-Researcher-Activist | philosophy/spec-fi/future/art/internet/surveillance/ai/weird
595 stories

Saturday Morning Breakfast Cereal - Bread and Circuses

1 Comment and 9 Shares

Click here to go see the bonus panel!

No, media circuses do not count. Not until someone is juggling on top of a bear.

Today's News:
Read the whole story
14 days ago
21 days ago
Share this story
1 public comment
15 days ago
Panem et circenses!

(Aside: Hunger Games do not count as bread *and* circuses, but the Well Fed Games doesn’t quite have the same ring to it.)
Louisville, Kentucky

Turning to Twitter for justice

1 Share

Frustrated by the way Turkey’s legal system and news media treats gender-based violence, survivors and victims’ families are increasingly turning to social media to campaign for justice. 

But while online campaigns have helped bring justice in some cases of murder and sexual assault, the phenomenon has highlighted wider failings in the way Turkey deals with these issues.

A photo of Rabia Naz Vatan (credit: Rabia’s father, Şaban Vatan)

When 11-year-old Rabia Naz Vatan was found dead outside her home in the Black Sea city of Giresun in April 2018, her family did not accept the police’s view that it was a suicide.

Suspecting she had been murdered, they asked journalist Metin Cihan to look into the matter further. 

Cihan posted details of the girl’s death on Twitter, and the hashtag #whathappenedtoRabiaNaz soon began to trend. Once mainstream media outlets started to pay attention, the authorities expanded their investigation into her death, forming a parliamentary commission and lifting confidentiality on her case file.

It also provoked a backlash: Cihan was questioned by police about his social media posts regarding Vatan’s case and was also threatened online. He subsequently announced that he was leaving the country.

Cihan explained why he chose to take on Vatan’s case. 

“Before, her father couldn’t even get low-level government officials to talk to him. But thanks to the support on social media, he was able to talk to members of parliament and ministers.” 

He was surprised when he received threats for his campaigning on behalf of the family. 

“I knew I was taking a risk but I wasn’t expecting an outcome like this,” he said. “I tried to keep the issue away from politics but unfortunately, the people in power didn’t see that. They wanted to turn it into a conflict between the government and the opposition.”

Metin Cihan

Another violent incident aired on social media was the killing of six people from the İzol tribe near Şanlıurfa in southeastern Turkey. In the village of Çeltik on 15 June 2019, an armed group – also from the same tribe – attacked a family home, killing four people. The suspects caused two more deaths in a traffic accident as they fled the scene.

Photo of Dilan’s deceased family; she didn’t want her picture used (Credit: Dilan İzol)

The media initially treated the incident as a conflict over land, and soon moved on, but it came under greater scrutiny a few days later when relatives shared a video of the killing on Twitter.

“Most of the country didn’t know about the incident until we shared the footage,” said Dilan İzol, whose parents were murdered in the attack. “This lack of awareness meant that those of us left behind were still in danger. We prevented the incident from being covered up by releasing the footage.” 

Once the truth about the murders made the news, the state launched an investigation.

Derya Yıldır and Emre Yıldır (Derya Yıldır’s personal archive)

Some families turn to social media when they feel they have exhausted all other options. Ahmet Emre Yıldır, 26, committed suicide in April 2019 at his home in Tekirdağ, a city in northwestern Turkey’s Çorlu province. 

A month before his death, Yıldır told his family he had been sexually abused by a relative for almost a decade. He had recorded the perpetrator’s confession and reported it to Çorlu’s chief prosecutor, but became depressed when no action was taken. 

After Yıldır’s death, the perpetrator was arrested but released from custody after three months. Only then did his family decide to publicise the issue. 

“We were never really inclined to take Emre’s case to social media,” said his sister, Derya Yıldır Gür. “Even when the prosecutor took 52 days to process the complaint, we kept our faith in justice.” 

After the family published Yıldır’s recording online, the perpetrator was re-arrested.

In May 2019, university student Şule Çet was sexually assaulted and thrown to her death from the 20th floor of a building in Ankara, the Turkish capital. The perpetrators were released without charge, and the death initially treated as a suicide. 

Çet’s friends launched a Twitter account named “justice for Şule” (@suleicinadalet) in response. After a year-and-a half of campaigning on social media, the perpetrators were convicted of murder and sexual assault and sent to prison. 

Çet’s friends, who want to remain anonymous, explained why they resorted to social media. 

“The attorney general tried to rule her death a suicide and close the case. The media said it was a suicide and used accusatory expressions about Şule. So we decided to do something. Our only goal was to reveal the truth,” one of the friends told Inside Turkey. 

The friends said that their campaign helped raise awareness of gender-based violence in Turkey more generally. According to the campaign group We Will Stop Femicide, 474 women were murdered in Turkey last year. Almost half of them were killed by their partners or ex-partners.

Berfin Özek (Credit: Sedat Suna)

Social media campaigns have also helped survivors of gender-based violence with their recovery. Berfin Özek, 19, is a resident of İskenderun, in Hatay province on the Syrian border. In January 2019, her ex-boyfriend threw acid in her face. Özek, who has lost most of her eyesight and is severely scarred, only received proper medical treatment after a social media campaign by a women’s rights collective in Hatay. 

Because of the campaign, said Özek, “I was able to get surgery sooner. The support helped me get through this process more easily.”

Gülsüm Kav (Kav’s personal archive)

Gülsüm Kav, a spokesperson for We Will Stop Femicide, told Inside Turkey that these social media campaigns were a result of mainstream media being “closed” to the reality of violence against women, and help shape public opinion in support of the victims. 

“For instance,” Kav said, “the most common issue in [cases of] femicide is the perpetrator not getting caught. When social media creates public attention, they are caught in a very short time.” 

Kav said that social media also played a crucial role in the growth of an international women’s rights protest movement, which began in Chile under the hashtag #LasTesis but has been supported by activists in Turkey and elsewhere.

 #Latesis İstanbul performance

Süleyman İrvan, head of the new media department at İstanbul’s Üsküdar University, said that social media will continue to play an important role in exposing these crimes because Turkey lacks a tradition of investigative journalism. 

“Traditional media finds it safer to write news based on official statements. If a report rules something as suicide, journalists won’t dig to see if it’s true,” he said. “No doubt, social media alone can’t change the course of an event, but it can keep it in the spotlight.”

Süleyman İrvan (Credit: İrvan’s personal archive)

But İrvan also sees this as a danger. 

“People should look for justice in court first, and courts should be able to bring about justice faster and more effectively,” he continued. “If we’re left to the mercy of social media, only those who are loud enough will be able to find justice. Many victims don’t have access to social media. But I have to admit that it’s become an effective tool in bringing social issues like violence against women, assault and rape to the social agenda.”

Read the whole story
22 days ago
Share this story

some notes on Martin Parker’s managerial heroisms

1 Share

There’s a lot of good stuff in this piece by Martin Parker at Aeon—hell, anyone who wrote a book titled Shut Down the Business School has gotta be on my side of the fence, right?—but it takes a problematic turn at the end that I think is worth digging into. Let’s start with the good stuff: after a reference to Moorcock’s “Epic Pooh” essay and a look at “fantasy futurisms” a la Silicon Valley, we take a turn into etymology, which is always and forever my jam. The word in the frame is management

The London Encyclopaedia (1829) has an entry for ‘Manage’, which suggests that it is:

an obsolete synonyme of management, which signifies, guidance; administration; and particularly able or prudent administration of affairs: managery is another (deservedly obsolete) synonyme of this signification: manageable is tractable; easy to be managed.

This sense of management as coping, as dealing with a particular state of affairs, is still passable in everyday English. You might ask ‘How are you managing?’ if someone has told you about some problem they face. To organise complex matters, to arrange people and things, to be resilient in the face of adversity, now that requires managery. This second meaning, not distinct but different in emphasis, emerges in the 19th century with the class of people called ‘managers’. These managers do management. And as this occupational group grows throughout the 20th century, driven by the growth of the capitalist corporation, so the business school expands to train them.

At the present time, that sense of managing as the art of ‘organising’ to cope with challenges is largely obscured by the idea of the manager as someone who helps to create financial value for organisations, whether they operate in state-engineered pseudo-markets, or the carbon-max madness of global trade. This means that questions about what sort of future human beings might create tend to be limited by the horizon of the management strategies of market capitalism. This version of the future isn’t about radical discontinuity at all, just an intensification of the business practices that promise to give us Amazon Prime by drone at the same time that the real Amazon burns. This is what they teach in business schools – how to keep calm and carry on doing capitalism. But the problems we face now are considerably bigger than a business school case study, so is it possible to rescue managery from management?

Lot of interesting semantic slippage there; OK. Now, back to the B-school heroism—Parker’s term, and I’m highlighting it deliberately—of the Lords of the Valley, and the futures they produce:

In the hands of technology entrepreneurs, driven by the imperatives of shareholder value and richer even than the robber barons of a century ago, the future has been displaced into the soma of fantasy, colonised by people who want you to pay a subscription for an app that helps you sleep, a delivery service that allows you to stay indoors when it’s wet out, or a phone that switches on the heated seats in your car before you leave home. This is a future of sorts, but it’s a business school version in which everything is pretty much the same, just a bit smarter and more profitable. It’s being sold to us in adverts at the cinema and in pop-ups on our screens, as if it were the real future, but it’s not. For something to count as the future, for innovation to be as inspiring as the Eiffel Tower, Apollo or Concorde, it must promise something that has never been before. It must be a rupture, a break in the ordinary series of events that produces a future that is altered in profound ways, and something on the horizon that is unknowable, but different.

This is the paragraph where Parker and I start to part ways, because he proposes to replace the new (B-school) heroism with an older heroism. Now, I’ll concede that there was a lot more substance to the heroic projects he mentions than can be found in apps for tracking your poop or getting someone else to do your laundry, but they came with their own problems. The Apollo programme is a fine case in point, and to his credit Parker notes critiques contemporary to the project as well as more recent ones. But there’s nonetheless an attempt to have the old cake and eat it, here—an attempt to disconnect that old (and, on the basis of the chosen examples, tellingly phallic and thrusting) heroism from the current iteration.

Parker goes next to Nye’s technological sublime, and uses it as a figure for an inspirational and national-pride-stoking modernity, the concretisation of change—which it was, of course. But there are two sides to that technological utopianism, and we’re living in the torsions of its dialectical working-out right now. Sure, New Deal economics, NASA as a state-run project of unprecedented scale; all good stuff. But recall its primary motivation, behind the aspirational rhetorics, as a pissing context with the USSR. Yes, OK, “Apollo was also one of the iconic moments of the 20th century, and inspired feelings of admiring wonder among millions of people that still resonate half a century later”—but while my as-yet short tenure in Sweden has shown me that “technocratic” doesn’t have to be a dirty word, Parker’s rehabilitation of management with Apollo et al as a model, while well intended, is veering toward the same sort of place that Neal Stephenson went with Project Hieroglyph… which is to say, back to the technoutopian modality manifest (not at all coincidentally) in both Apollo and the golden age of sf. You’ve heard this line of reasoning before, I’m sure: “things were better back in the day; we used to build more big stuff back then; therefore maybe if we built more big stuff, things would be better again?” Well, maybe—but better for whom, exactly, and better how?

Regular readers will know that the technological utopia is not where I think we need to be going. The reason why pops up as Parker closes out the piece, which starts out just fine:

… what I do want to rescue is the sense that the future can be different: the sense that science-fiction writers have always had that yesterday and tomorrow don’t need to be the same. Capitalism has captured the future, and is now commodifying it and selling it back to us as gizmos and widgets, or else distracting us with fantasy – defined by its refusal to engage in realism or real problems. As the literary critic Fredric Jameson said in 2003, or rather said that someone else said, ‘it is easier to imagine the end of the world than to imagine the end of capitalism.’

Yeah, I’m with you. But it’s the question of what exactly should be different about that future that matters—so what is the thread that connects Apollo and Farcebook, the worm in the apple of both? We mentioned it earlier, but here it is again:

Now, more than ever, we need these stories about the future. Not the cityscape lensflare adverts in which we all have friends and lives that play to a soundtrack of Coldplay-lite thanks to our oh-so-very-smart telephones, and the sort of marketing taught in business schools. We need real futures, stories about radical changes that we’ll all be making in order to build the world differently. Deserts covered in solar panels, food made from algae grown in space, underground distribution systems that bring us what we need so that our roads can become parks for children to play in. These futures need to co-opt stories as compelling as those being told by Marvel and Samsung – not puritan warnings about what you can’t have, but pictures of lives that are rich and full, in which people can be heroes and you have nice things to eat.

No, no, no—we can’t all be heroes. That‘s the thread, that‘s the worm, as Saint Donna and Le Guin have made very clear. Totally agree on the refusal of puritanism, but heroism is not the solution to that; as Parker himself noted above, heroism is just as much a feature of the managerial masculinities of the Apollo program as of the Valleybros. And how are “[d]eserts covered in solar panels, food made from algae grown in space” distinct from the “cityscape lensflare adverts” that we’re dismissing here? In my experience, the former are the handwavium solutionist infrastructures that will supposedly make the latter feasible without anyone changing anything they already do; further externalisations of production and extraction, colonial enterprises, a continuation of capitalism, just, y’know *waves hand* over there, somewhere?

I’m all for a future where our kids play in the parks that we made from the motorways—but that future needs fewer heroes, fewer charismatic megaprojects, fewer technological “solutions”. It’s only by refusing the possibility of heroism that we may make the space for an appreciation of those who carry the cooking utensils, farm the crops, clean the latrines; Apollo-era modernism consolidated the process of hiding those roles behind the technological sublimity of infrastructure, and the application-mediation of the techbros is a continuation of that process of obfuscation and effacement, just at a different strata of the metasystemic apparatus. Etymology is not enough: managery remains trapped in the heroic figure of the manager. It’s not enough to close the B-schools; you’ve got to run the priesthood out of town, too.

Capitalism is an ideology of heroism; just listen to the valorisation of “wealth creators” if you (still) need the proof. We can’t arrest the former by creating more of the latter; the hero is contrary to collective effort. Our utopias must be not technological, but critical.

Read the whole story
27 days ago
Share this story

Old Days 2

1 Comment and 12 Shares
The git vehicle fleet eventually pivoted to selling ice cream, but some holdovers remain. If you flag down an ice cream truck and hand the driver a floppy disk, a few hours later you'll get an invite to a git repo.
Read the whole story
48 days ago
Share this story
1 public comment
49 days ago
The git vehicle fleet eventually pivoted to selling ice cream, but some holdovers remain. If you flag down an ice cream truck and hand the driver a floppy disk, a few hours later you'll get an invite to a git repo.
49 days ago
FWIW, the comics and alt text are working for me on mobile. Is alt_text_bot still needed?
49 days ago
I like it. Even on desktop it's easier for me to read than the hover text.
49 days ago
I like it too. Good Bot!
49 days ago
It’s a tradition at this point
48 days ago
For the longest time I couldn't finish my program because someone had misplaced the "blue" punch card.
47 days ago
Whoever made this bot, I love you

Reuters Gazetecilik Enstitüsü’nün 2020 raporunda neler var?

1 Share

Reuters Gazetecilik Enstitüsü’nün 2020 Dijital Haber Raporu yayınlandı. Her yıl, dünyanın dört bir yanındaki gazetecilik profesyonelleri ve akademisyenler tarafından merakla beklenen rapora beklendiği gibi Covid-19 krizi başta olmak üzere dünyanın içinden geçtiği ilginç sürecin izleri var.

Covid 19’un sektörel etkileri dikkat çekiyor

Araştırmanın başlıca sonuçları Nic Newman tarafından şu makalede özetlenmiş. Öne çıkan Covid-19 ile ilgili sonuçlar kısaca şöyle sıralanabilir:

  • Koronavirüs krizi, araştırmanın yapıldığı tüm ülkelerde ana akım medyada haber tüketimini önemli ölçüde artırmış.
  • Televizyon haberleri ve çevrim içi kaynakların izlenme ve ziyaret oranlarında önemli artış görülmüş. Özellikle televizyon, daha fazla insan tarafından başlıca haber alma kaynağı olarak görülmeye başlanmış. Newman’a göre bu televizyonun bir süredir yaşadığı düşüş trendinin de değişmesine yol açmış. Gerçekten de televizyon geçtiğimiz yılların raporlarına bakıldığında düzenli bir gerileme hâlindeydi.
  • Basılı gazetelerin tirajları, karantina koşullarında beklenildiği üzere düşüşe geçmiş. Newman, bunun tamamıyla dijital geleceğe geçiş sürecini hızlandıran bir gelişme olduğunun altını çiziyor. Aynı zamanda, son bir yılda, çevrim içi ve sosyal medyanın kullanımı çoğu ülkede önemli ölçüde artmış. WhatsApp kullanımında, bazı ülkelerde %10’a varan bir artış görülmüş. Araştırmaya katılanların yarısından fazlası kapalı ya da açık gruplar aracılığıyla bilgi paylaşımı yaptıklarını belirtmişler.
  • Nisan 2020 itibariyle, medyanın COVID-19’u ele alma pratiklerine olan güven tüm ülkelerde nispeten yüksek olarak ölçülmüş. Hatta yerleşik medyadaki bilgi akışının sosyal ağlardaki bilgi akışına göre iki kat daha güvenilir bulunduğu saptanmış.

İnsanların önemli bir kısmı online haber için para ödemeye gönüllü değil

Elbette araştırmanın ana odağı Covid-19 değil. Enstitü, geçtiğimiz yıllarda olduğu üzere daha geniş ve farklı meselelerle (haber tüketim alışkanlıkları, güvenilirlik gibi) ilgili de ilginç sonuçlara ulaşmış. Newman bu sonuçları da şu şekilde özetliyor:

  • Yanlış bilgi konusundaki endişe hâlâ fazlasıyla yüksek. Koronavirüs krizi başlamadan önce bile, araştırmaya katılanların yarısından fazlası haber söz konusu olduğunda internette neyin doğru ya da yanlış olduğundan emin olmadıklarını ifade etmişler.
  • Yerel politikacılar, yanlış bilgi pratiklerinin başını çekiyor. Aralarında aşırı sağcı grupların da olduğu gruplardan gelen figürler yanlış bilgi yaymalarının yanı sıra medya karşıtı söylem ve eylem de üretiyor.
  • Araştırmaya katılanların yalnızca %46’sı kendi tükettikleri haber kaynaklarına güvenebildiklerini belirtmiş. Yani insanların çoğu sabah kahvelerini içerken ya da metroda işe giderken okumayı tercih ettikleri haber sitesi ya da gazetelere bile güvenmiyor.
  • Araştırmaya katılanların %60’ı tarafsız bir habercilik pratiğini tercih ederken, %28 gibi önemli bir kısmı da belirli bir duruşu olan ve bir görüşü savunan gazetecilik pratiğini tercih ediyor. Esasen dünyadaki polarizasyonun en önemli yansımalarından biri bu sonuç.
  • Online haber için ödeme yapanların oranı ABD’de ve Norveç’te artış göstermiş. Bu olumlu bir haber olsa da ABD’de kullanıcıların %40’ı, Birleşik Krallık’ta ise %50’si ne olursa olsun dijital haber için para vermeyeceklerini söylüyor.
  • Söz konusu yerel haber olduğunda birçok ülkede yerel gazeteler hâlâ önemli kaynaklar konumunda. Ama katılımcıların %31’i de Facebook grupları gibi yerel iletişim kanalları üzerinden kendi yerelleriyle ilgili haber aldıklarını belirtmiş.
  • Habere erişim biçimleri çeşitlenmeye devam ediyor. İnsanların yalnızca %28’i web sitesi ya da uygulama yoluyla haber mecralarına erişim sağlıyor.
  • 18-24 yaş arası (Z kuşağı diye de adlandırılan), web siteleri ve uygulamalarla çok daha zayıf bağa sahip ve bu grubun haberlere sosyal medya üzerinden erişmeyi tercih etme olasılığı çok daha yüksek.
  • Instagram’ın haberler için kullanımı 2018’deki istatistikleri iki katına çıkmış ve raporda önümüzdeki yıl Instagram’ın Twitter’ı geçmesi beklendiği söyleniyor. Özellikle son dönemdeki canlı yayınların sayısı ve izleyici sayıları düşünüldüğünde bu durumun şimdiden hakikatimiz hâline geldiğini söylemek mümkün.
  • ABD’de her beş kullanıcıdan biri haftalık olarak da olsa habere e-posta yoluyla erişim sağlıyor. Bu Avrupa’daki oranlara göre daha yüksek. E-bültenler için olumlu bir istatistik olduğunu söylemek mümkün.
  • Podcastlerin oranı geçen yıl önemli ölçüde artmış olsa da, Koronavirüs önlemleri bu eğilimi geçici olarak duraklatmış görünüyor. Tüm ülkeler arasında, katılımcıların yarısı (% 50) podcastlerin diğer medya türlerinden daha fazla derinlik ve anlaşılabilirlik sunduğunu söylüyor.
  • Bu arada Spotify, Apple’ın podcast uygulamasını sollayarak bazı pazarlarda podcastler için bir numaralı mecra haline gelmiş. Bunca yatırımdan sonra bu elbette sürpriz değil.

Türkiye’de Fox TV, Hürriyet ve CNN Türk Online alanlarında lider konumda

Elbette Türkiye, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yıl da araştırma kapsamına alınmış. Raporla ilgili en büyük zayıflıklardan biri raporun Türkiye özelinde çoğunlukla kentli nüfusla sınırlı kalması. O nedenle değerlendirme yaparken bunu akılda burundurmakta fayda var. Raporun Türkiye’yle ilgili kısmında öne çıkan bulgular şöyle:

  • Fox TV hâlâ habere erişim söz konusu olduğunda geleneksel medyada lider konumda. Dijital medyada ise CNN Türk ve NTV’nin web sitelerinin başı çektiği görülüyor. Fox TV’nin özellikle yoğun kullanım istatistikleri bağlamında yakaladığı trafik ilgi çekici. Elbette bunun Türkiye’nin medya ortamının demokrasi sorunu ve geleneksel medya erişim alanındaki alternatifsizlikle açıklanması mümkün.
  • Söz konusu gazeteler olduğunda Hürriyet hâlâ en çok tercih edilen gazetelerden biri olarak görülüyor. Ama tüketim sıklığı istatistiklerine bakıldığında, Sözcü’nün okur sadakati bakımından Hürriyet’ten daha iyi bir yerde olduğunu görmek mümkün. Bu iki gazeteyi sırasıyla Milliyet, Cumhuriyet, Sabah ve Posta izliyor.
  • Kamu yayıncısı TRT geleneksel medya kanalları arasında dördüncü sırayı alırken, dijital kanallar arasında da beşinci sırada görünüyor. Elbette bu örneklemle ilgili bir durum da olabilir. Yine de bunun şaşırtıcı bir istatistik olduğunu kabul etmek gerekir.
  • Söz konusu güven olduğunda en çok güvenilen kaynaklarsa şöyle sıralanmış: Fox TV, NTV, Sözcü, Habertürk, Cumhuriyet, CNN Türk, TRT, Anadolu Ajansı, Kanal D, Hürriyet, Milliyet, Show TV, Oda TV, Sabah, A Haber. Dijital medya doğumlu bir haber odası olan ve son zamanlarda çok kez engellenen, kimi muhabir ve editörleri hapiste olan Oda TV’nin bu listeye girmesi de mecranın etkisi konusunda önemli bir veri olarak görülebilir.
  • Türkiye’den araştırmaya katılan kişilerin %95’i her hafta mutlaka online video habere erişim sağladığını belirtmiş. Burada Medyascope ve benzeri platformların yükselişinin bir şekilde karşılık bulduğunu söylemek mümkün.
  • Türkiye’deki merkezi yurtdışında olan dijital haber odaları arasında yalnızca BBC News Online, haftalık olarak çok tercih edilenler listesine girebilmiş. Bu, BBC News için önemli bir başarı olarak görünse de özgür ve otosansürden arındırılmış haber akışı konusunda bazı soru işaretleri doğuruyor.

Görsel rapordan alınmıştır.

  • Geçtiğimiz yıla göre habere olan güvende artış var. Medyada çıkan haberlere güven oranı %9 artışla %55’e yükselmiş. İnsanların kendi ürettikleri haber kaynaklarına güven oranı ise %61 olarak ölçülmüş.
  • Araştırmaya Türkiye’den katılanların %57’si arama sonucunda ulaştıkları haberlere güvendiklerini belirtirken, sosyal ağlardan erişilen haberlere güven oranı %51’de kalmış.
  • Facebook’un araştırmaya katılan Türkiyeli kullanıcılarca haber için kullanımı %49 oranındayken, genel kullanım oranı %67 olarak ölçülmüş. Facebook’u, %45’le YouTube, %41’le Instagram, %31’le WhatsApp, %30’la Twitter ve %10’la Facebook Messenger izliyor. Bu, özellikle gazetecilerin Twitter’a verdikleri değerin ve bu mecraya harcadıkları emeğin ne kadar yanıltıcı olabileceğinin güzel bir kanıtı olmuş.

Rapordan ne çıkarmalıyız?

Elbette Reuters’in raporu tek bir yazıyla özetlenip anlaşılamayacak kadar detaylı. Zaten raporla aynı yıl içerisinde, farklı ülkeler özelinde ekler yayınlayarak bize daha derin veri setleri de sunuyorlar. Bu yıldan çıkarılabilecek en önemli sonuç, eve kapanılan dönemde TV’nin kazandığı önem ve dünya çapında habere olan güvendeki artış ve internete olan güvendeki sarsılmadan dersler çıkarmamız gerektiği. Yanlış bilgi krizi, sosyal ağlara olan güveni sarsıyor. Hâlâ yerleşik medya sistemi aktörleri insanlar tarafından tercih ediliyor.

T24, Diken, Medyascope ve Duvar gibi önemli aktörlerin güven ve tüketim endekslerine girememesi içerik üretim ve dağıtım süreçlerimiz konusunda bazı yeniliklere gitmemiz gerektiğini gösteriyor. Yine aynı şekilde Oda TV’nin veya Sözcü’nün (yahut diğer taraftan bakarsak A Haber’in ve Sabah’ın) güven endeksinde olması, okuma alışkanlıklarımızın politik aidiyet ihtiyacıyla örtüştüğü kimi noktalar olabildiğini gösteriyor.

Benim rapordan çıkardığım en önemli sonuç, gazetecilerin içeriklerini tanıtma ve yayma konusundaki mevcut stratejilerinde birtakım hatalar yapmakta oldukları ve özellikle metin temelli içeriğin geleceği konusunda bir belirsizlik olduğu. %95’lik dünya genelinde birinciliğe denk gelen online video içerik tüketim oranımız, hepimize finansal ve içeriksel stratejilerimizi dönüştürmemizi söylüyor.

Read the whole story
54 days ago
Share this story

Can Öz: Türkiye’deki bazı ezberlerden dolayı ortaya çıkabilecek çok sayıda nitelikli iş yapılamıyor

1 Share

Türkiye’de yayımcılık üzerine konuşulurken söz çoğunlukla basın özgürlüğü konusunda yaşanan gerilemeye, gazetecilerin uğradığı hak kayıpları ile baskıya ve mevcut durumdaki sıkıntılara geliyor. Her ne kadar medya üzerine yapılan konuşmaların büyük bir bölümü olumsuz bir çerçeve barındırsa da, hem okurların ilgisini diri tutmayı başaran hem de sektördeki meslektaşlarına daha iyisini yapma heyecanı veren projeler de var. Bunların en önemlilerinden biri de Socrates.

Socrates’in hem sahibi hem de genel müdürü olan Can Öz, Nisan 2015’te yola çıkan derginin hikâyesini anlatırken yakın arkadaşı, deneyimli spor gazetecisi Bağış Erten’in yıllar önce ortaya koyduğu bir fikrin ve planın uygulanabilirliğine dair hissettiği sorumluluğu anlatıyor. 

“Yapsak bir türlü, yapmasak bir türlü”nün arasına sıkışıp kalıyoruz her gün; bazen yapıyoruz, bazen yapmıyoruz ve ikisi de bizi bir taraftan mutsuz edebiliyor. O zamanlarda hep şuna tutunuyorum: Çıta artırıcı bir niteliği üretmeye devam ettiği sürece, aldığın kararlardan emin olmasan bile doğru yapıyorsundur,” diyen Öz’ün Socrates’in parçası olma kararının arkasında bir spor dergisi, hatta bir dergi projesini değil, gerçekten işini severek yapan insanların ortaya koymayı umduğu entelektüel kapasitesi yüksek işi destekleme heyecanı varmış. 

Socrates’in arkasında, “işini bize ezberletilenden daha yüksek nitelikte yapmak isteyen” çok parlak bir ekibi olduğunu kaydeden ve derginin başarısını bu ekibe atfeden Öz’e göre, Türkiye’de eğer olanaklara sahip olabilse bu çıtayı daha da yükseğe taşıyacak birçok isim daha var. 

Yola çıktıkları dönemde çevrelerinde “Siz deli misiniz?” diye soranlar olduğunu söyleyen Öz, Socrates’in “uzun metinlerin çok okunmadığı, okuyucunun yazılı içeriğe para ödemeye yanaşmadığı” gibi yorumların “ön yargı” olduğunu ortaya koyduğunu düşünüyor. “Sanıyorum bu ezberlerden dolayı Türkiye’de ortaya çıkabilecek çok sayıda nitelikli iş de yapılmıyor. Belki de ön yargılar olmasa çok daha fazla Socrates gibi girişim olacak,” diyen Öz’e göre Türkiye medyasının içinde patlamaya hazır parıltıda çok insan var ve bunun gerçekleşmesinin koşullarından biri de mevcut siyasi şartların değişmesi. 

Can Öz’le Socrates’in yola nasıl çıktığını, bugün hangi noktaya geldiğini, aradan geçen 5 yılda sürdürülebilirliği nasıl sağladıklarını, üç yıl önce fiziksel derginin geleceğine dair yaptıkları toplantıyı, Socrates Stüdyo’nun ortaya çıkışını ve yarattığı etkiyi, yatırımcılarının hisselerini almaya hiçbir zaman gelmediği bir mekândan doğan Socrates Bistro’yu ve Türkiye’de medyanın mevcut hâlini konuştuk.

Bağış Erten’in Socrates projesini size getirişini anlatırken, “Spor dergisi çıkaramayız abi demek için tamamını izlemem gerekiyor diye düşünüyordum. Sunumu tamamlandığında bahsettiğinin başka bir dergi olduğunu anlamış ve çok heyecanlanmıştık” diyorsunuz. Socrates’i bir fikir olarak akıllara düşmesinden bu yana “başka bir dergi” yapan ne? 

Türkiye’de spor taraftarlığı, spor medyası her açıdan çok problemli. Bağış da çok güvendiğim birisidir ve bu saçmalıkların dışında kalan, gerçekten işini severek yapacak insanlarla ortaya koyacakları, neredeyse alturistik bir dergiden, entelektüel kapasitesi çok yüksek bir işten bahsetti. Bu da beni spor dergisi veya dergi deyince aklımıza gelen şeyden bağımsız heyecanlandırdı. 

Planı yapmışlardı, o planın yürümesi için bir yayıncıya ihtiyaçları vardı. Bulmasalardı belki de yapamayacaklardı. Orada da biraz sorumlu hissettim açıkçası. Anlattığı konular ve insanlar da, -özellikle hayranlık duyduğum Caner Eler’in derginin içinde olması, beni çok heyecanlandırdı.

Derginin aslında sadece yayın sürecinde teknik olarak destek verecek şekilde başlayıp sonra işin ilerlemesiyle heyecan da arttı ve çok daha fazla içinde bulduk kendimizi.

Can Öz: Türkiye’de olanaklara sahip olsalar birçok alanda çıta yükseltecek işler yapacak; ama sahip olamayan çok fazla insan var.

Caner Eler’e değindiniz. Bağış Erten projeyi size getirdiğinde aklında başka hangi isimler vardı?

Bağış çok netti, yazacak isimler belliydi zaten. Zaten yazacak isimlerle konuşulurdu, o bir çevre meselesi ama esas dergide çalışacak olan insanlar çok önemliydi: Bağış Erten, Caner, İnan, Onur… Sonra tanıştığım bazı insanlar da var.

Çok parlak bir ekipten bahsediyoruz. Çok parlak ve istekli ekipler genellikle zaten doğrucu işler çıkarır. Bir de Türkiye’de işini bize ezberletilenden daha yüksek bir nitelikte yapmak isteyen, aç insanlar çok daha kıymetliler bence. Socrates sadece küçük bir örnek, çok daha fazla insan var aslında Türkiye’de bu tür olanaklara sahip olsalar birçok alanda çıta yükseltecek işler yapacak olan; ama sahip olamıyorlar.

O sebepten işe yaramış olma hissi de verdi bana açıkçası.

Onur Erdem, bir söyleşide projeyi ilk duyuşundan bahsederken “Çok ciddiye almamıştım açıkçası” itirafında bulunup kendi kendine “Can Yayınları neden dergi çıkarsın? Hadi çıkardı, neden spor dergisi çıkarsın” sorularını sorduğunu söylüyor. Gerçekten de Can Yayınları neden bir dergi çıkardı; hadi çıkardı, neden spor dergisi çıkardı? Çıkarmasak mı diye düşününce aklınıza gelen olumsuz düşünceler neydi? 

Dergi başarısız olabilirdi. Sonuçta ben dergici değildim; o kadar iyi tartamıyorum durumu, hâlâ da değilim. Bir tane dergide rol alıyorum, “dergiciyim” diyebilmek için çok daha fazla fırın ekmek yemek lazım. O yüzden de tartamadım; ne kadar başarılı olacak, ne kadar yorulacağız, emekler boşa mı gidecek kısımlarını kestiremedim. 

Onun dışında çok soru işareti yoktu. Çok iyi bir işti çünkü, parçası olmaktan keyif alacaktım. Bir de Bağış çok iyi arkadaşım, yakın dostum olan güvendiğim insanlarla çalışmayı, güven temeline dayanan ilişkileri ben çok severim.

Can Öz: Çıta yükseltici örneklerle yeterince karşılaşırsak hepimizin hayat kalitesi daha yükseklerde olur.

“Bize ezberletilenden daha yüksek nitelikte bir iş sunmaya hazır insanlar olduğunu” söylediniz. Socrates’in hikâyesini konuşurken de hem sizden hem de Caner Eler’den derginin bir “ön açma misyonu” olduğunu da duyuyoruz. Şu anda baktığınızda Socrates’in açtığı yoldan devam eden, o nitelikteki insanlara olanak sağlayan başka yayınlar görebiliyor musunuz?

Eskiden de vardı bu tür yayınlar, şimdi de birçok alanda görüyorum tabii ki. Bir kere zaten bu tür yayınlara girdiğimizde “Gelişim Spor”la başlıyor iş. Hakikaten nitelikli bir yayıncılıktan bahsediyorsak, “Fast Break” bunlardan bir tanesiydi. NTV Spor var. Herkes her gün boşuna NTV Spor’u örnek vermiyor, tekrardan bir çıta yarattılar. 

Çok alanda bunu yapan insan var. Bazen kurumlar oluyor, bazen şahıslar oluyor. Tayfun Atay’ın tek başına yaptığı habercilik tipi çıta yükseltici bir iş ya da Mirgün Cabas’ın yaptıkları kendi alanında çıta yükselten işler. Sizin bana bu röportajdan önce gönderdiğiniz sorular da böyle. Bu tür işlerde benim ender gördüğüm nitelikte bir çalışmayla bana sorular göndermişsiniz. Bu yaptığınız çıta yükseltici bir şey, bu tür örneklerle yeterince karşılaşırsak hepimizin hayat kalitesi daha yükseklerde olur. 

Ben de yıllardır bunu düşünüyorum. Hakikaten çok sıkışıyoruz, hepimiz etik bir bunalımdayız. “Yapsak bir türlü, yapmasak bir türlü”nün arasına sıkışıp kalıyoruz her gün; bazen yapıyoruz, bazen yapmıyoruz ve ikisi de bizi bir taraftan mutsuz edebiliyor. O zamanlarda hep şuna tutunuyorum: “Çıta artırıcı bir niteliği üretmeye devam ettiği sürece, aldığın kararlardan emin olmasan bile doğru yapıyorsundur.” Böyle bir düstur yakaladım kendime, ona sıkı sıkıya tutunuyorum. (Gülüşmeler)

Can Öz: Derginin içeriğinin, haber dilinin nasıl olması gerektiğine dair benden derginin yayın ekibine tek bir kelime çıkmaz.

Bağış Erten, MediaCat’le yaptığınız bir söyleşide Socrates’le globalde yükselen spor dergiciliği dalgasının Türkiye’den bir parçası olmak adına hamle yaptığınızı, bunu yaparken de özgün bir tasarım ve özgün içeriği merkeze aldığınızı söylüyor. Siz de başka bir söyleşide, “Socrates müthiş bir dergi olmakla beraber çok kıymetli bir nesne olarak tasarlandı” diyorsunuz.

En başından itibaren baktığımızda Socrates’in hikâyesinin görsel bir boyutu, sadece iyi yazılı içeriklerin yanına iyi görsel değil de birbiriyle bütünleşmiş, bunun üzerinden kurgulanmış bir yapı var. 

Bu kısmı nasıl gelişti Socrates’in? Bugünkü dergiyi çıkaralım noktasına nasıl geldiniz? Derginin görsel bütünlüğüne verdiğiniz özen, TBWA’yla çalışmanız nasıl alınan kararlardı? 

Benim başlangıçta çok rolüm yok. “Evet, ne güzel fikir” falan diyordum ama yüksek bir özgüvenle söylemiyordum bunları. Orada çok uzun yıllar bu işi yapmış insanlar var. Bir kere en başta Bağış vardı zaten, ardından Caner Eler, İnan Özdemir… Bu insanlar dergicilik de yapmış, nitelikli spor yayıncılığı konusunda zaten hayatlarını vakfetmiş insanlar. Dolayısıyla onların vizyonu; ben onların vizyonuna en fazla bir çerçeve olarak katıldım diyebilirim, onun içini resmedenler kendileri. Bugün de öyle, derginin içeriğinin, haber dilinin nasıl olması gerektiğine dair benden derginin yayın ekibine tek bir kelime çıkmaz. Çünkü benden daha iyi biliyorlar o işi, daha iyi hazırlıyorlar benim hazırlayabileceğimden. 

Anlaşan bir ekip zaten. Hüseyin vardı, bizim ilk illüstrasyonlarımızı ve görsel tasarımlarımızı yapan TBWA’da ve onun yaptığı işi çok beğendikten sonra, “Eee abi hadi katıl Socrates’e, bizle çalış” diye bir şey teklif ettim. Hüseyin’i bir sene peşinden koştuktan sonra ikna ettim. Sonunda geldi katıldı bize ve Socrates’in sanat yönetmeni oldu. Başlangıç noktasında logoyu tasarlayan kişi Hüseyin. Şimdi bütün kapakların illüstrasyonlarını da o yapıyor, derginin görsel kimliğini de o tasarlıyor. Çok kıymetli işler yapıyor gerçekten, e zaten sporsever. 

Bütün ekip birbirini çok iyi tanıyor, dolayısıyla sayı çıkmadan önce nasıl kapaklar isteneceğine göre Caner, Hüseyin’i arar; -bazen tartışırlar, bazen anlaşamazlar, Hüseyin tam istediğini yapmaz Caner’in ya da Caner ondan başka bir şey ister falan, sonuçta ama tarih gelene kadar çok iyi bir kapak çıkar hep. Aşağı yukarı böyle, ve böyle de devam ediyor.

Can Öz: Socrates'i çıkarırken hedef kitle kendimizdik.

Yeniden Socrates’in kuruluşuna dönersek; Mehmet Y. Yılmaz, yaptığımız söyleşide yeni bir yayın çıkarmadan önce ilk yaptığı şeyin hedef kitle belirlemek olduğunun altını çizdi. Siz Socrates’i çıkarırken nasıl bir kitle belirlemiştiniz? Bu hedef kitlenin dışına da çıktı diyebilir miyiz Socrates? İlk sayıyı düşündüğümde sanki satması planlananın çok üzerinde bir sayıya ulaşmıştı, bayii gezip aradığımı hatırlıyorum. 

Beklenmedik bir şey oldu evet. Ama sonuçta her şey beklenmedikti zaten. 

Çok belli işler olmadığı sürece hedef kitle tanımları beni hep yanıltmıştır. Yaklaşık 14 senedir iş dünyasında hedef kitleler, pazarlama çalışmalarının içindeyim ama ne zaman ki çok net bir hedef kitle planlamaya çalışsak kafamız karıştı ve yanıldık.

Sanıyorum ki, çok elle tutulur bir iş yapmıyorsanız, -diyelim ki plastik pencere üretiyorsunuz ve belli sayıda ev ile alıcı var, onlara satmaya çalışıyorsunuz gibi bir iş yapıyor olsanız belki çok daha kolay olabilir ama entelektüel içeriği olan işlerde hedef kitle tanımı yapmak bence çok zor. Beklenmedik sonuçlar doğurabiliyor. 

İlk olarak, hedef kitle diye kafanıza koyduğunuz insanların ürettiğiniz işleri beğeneceğini nereden biliyorsunuz. Beğendiklerini varsayalım, sizin o beğeniyi sağlamayı devam ettirebileceğinizi nereden biliyorsunuz. İnsanların hâletiruhiyeleri, duygu dünyaları çok sık değişiyor. Dolayısıyla açıkçası hedef kitle kendimizdik. O yüzden zaten çok başarılı olmayabilir diye düşünüyorduk çünkü bilmiyorduk. 

Sonuç aldıkça ilerliyorsun. İnsanlardan gelen tepkilerden yola çıkarak ilerliyoruz. Araştırmalar, anketler, hedef kitle, grafikler, demografik çalışmaları da yaptık; bir sürü şey çıktı ama onlar konu entelektüel üretim olunca fazla bir şey ifade etmiyor. Çok yanıltıcı olduğunu düşünüyorum.

Her şeyin dijitalleştiği, uzun metinlerin çok okunmadığı, okuyucunun içeriğe para ödemeye yanaşmadığı Socrates ilk çıktığı dönemde de konuşuluyordu. Bunlar üzerine nasıl tartışmalar yaptınız?

Okuduğuna para ödemiyor diye bir genelleme yapmadık biz. Biz, yapmak istediğimiz yayında haberin ve hikâyenin derinine inen, dolayısıyla uzun yazılar olmasını istedik. Bunun da seyir zevkini artıracak illüstrasyonlar ve belki çok güzel fotoğraflarla gelmesini önemsedik. Böyle bir dergi çıkarmaya karar verdik. Bunu okuyanlar okudular ve okumayanlar da okumadılar. Bir hesap yapmadık açıkçası. 

Bizim bir danışma kurulumuz vardı en başında. Spor dünyasından bir sürü insanla toplantı yaptık ve üç aşağı beş yukarı bize aynı şeyi sordular: “Bu iş başarısız olacak muhtemelen, siz deli misiniz? Niye bunla uğraşıyorsunuz?” E başarısız olursa başarısız olmuş olur ve devam etmeyiz dedik.

Sanıyorum bu ezberlerden dolayı Türkiye’de ortaya çıkabilecek çok sayıda nitelikli iş de yapılmıyor. Socrates çok başarılı olmuş bir proje, kendi kendini döndürebilen bir proje. Para kazandıran bir proje değil ama onun sebebi de para kazandıkça bizim bunu Socrates’e harcamamız, yoksa kazandırırdı da. Bu çok başarılı olduğunu gösteriyor; çünkü sıfırdan çıkmış, hiç yapılmamış ve çok pahalı bir şeyden bahsediyoruz. Fiziksel dergi üretmek çok pahalı bir şey artık. Demek ki bu ön yargılarımız biraz da yanıltıcı. Demek ki biz kendi toplumsal aydınlanmamızın önünde birtakım ön yargılarımızla duruyoruz. Belki de bu önyargılar olmasa çok daha fazla bunun gibi girişim olacak. Neden olmasın? Olmalı. 

Biz körü körüne girdik. Herkes deli misiniz derken girdik ve çok da sandığımızın, söylenenin dışında bir tabloyla karşı karşıya kaldık.

Yola çıkarkenki hedefleriniz arasında “derginin kaliteli, yaygın dağıtabilecek kadar üretebiliyor olmasını ve kendini taşımasını” gösteriyorsunuz. Socrates’in kendi kendini döndüren bir dergi olduğu vurgusunu da sıklıkla yapıyorsunuz. Buradan Bistro’yu sormak istiyorum. İstanbul’daki mekânınız, Socrates’in gelir şemasının bir parçası olarak mı açıldı? Bunun sürdürülebilirlikteki yeri ne?

Açıkçası, benim yaptığım işlerde öyle çok uzun vadeli, çok vizyoner büyük planlar yoktur genelde. Bistroda da yok. Çok yakın bir dostum; en eski ve yakın arkadaşlarımdan biri gastronomi mezunu. Bir yer açmak istiyordu ne zamandır. Bir yer bulmuş ama arkadaşları ödemeleri gereken toplu parayı getirememişler. Dertliydi çünkü o akşamdan itibaren mekânı başka birine vereceklerdi. Ben de dedim ki, “Ben ödeyeyim, arkadaşlarına da iki gün daha süre ver, getiren parasını verip hissesini alır, kimse getirmezse de bir şekilde beraber açarız, bakarız çaresine yani.” E kimse para getirmedi. (Gülüşmeler) 

Oturduk sonra, “N’apalım?” dedik. Ben de “Abi Socrates’le birlikte düşünür müsün, spor ve Socrates’in yayıncılığı temalı bir şeyler yaparız,” diye sordum, Hüseyin belki birtakım illüstrasyonlar yapar. Bayıldı, Baran da çok sever Socrates’i çünkü. Sonra bir araya geldik, Socrates ekibi, Baran, ben. Oturup nasıl yaparız dedik ve yaptık. 

İleride çok fazla bistro da olabilir, çok büyük bir iş de olabilir, olmayabilir de ama bu işlerin hep çıkış noktası bir kişi oluyor benim için.Büyük bir iş ve girişimcilik vizyonu olmuyor. Bistro da öyle değil. Tabii yapacağımız zaman doğru formüle etmeye çalışıyoruz, bu da çok planlıymışız görüntüsü veriyor olabilir ama yok öyle bir sistem. 

Can Öz: Çok ince çalışılmış nakit akışları, planlar, projeksiyonlar, bütçeler, 1 yıllık, 2 yıllık planlar oluyor ama bu planların ne kadar ayaklarının yere bastığını Türkiye gibi bir ülkede her zaman bilemiyorsunuz.

Derginin kendini taşıyabilir hâle gelmesi, derginin kendini yaygın dağıtımda tutabilmesi, sürdürülebilir olması gerektiğine dönmek istiyorum. Hepiniz bunu sık sık vurguluyorsunuz. Peki, bu kadar pahalı bir işin kendini bütçelendirebiliyor olması nasıl gelişti?Socrates reklam gelirleri üzerinden mi dönüyor? Başlangıçta kafanızdaki plan neydi, hangi noktaya geldiniz? Derginin yanı sıra podcast ve stüdyo gibi iki yayın türüne daha genişlemeniz bir sürdürülebilirlik adımı mı?

En başta bir plan yoktu, “göreceğiz” dedik. Zaman geçtikçe de çok değişen bir piyasaydı zaten. Çok ince çalışılmış nakit akışları, planlar, projeksiyonlar, bütçeler, 1 yıllık, 2 yıllık planlar oluyor ama bu planların ne kadar ayaklarının yere bastığını Türkiye gibi bir ülkede her zaman bilemiyorsunuz. Sezgilerinize ve gelişmelere daha çok bakıyorsunuz.

Can Öz: Üç yıl önce oturup, bu gidişi kıramazsak 2 sene sonra buna devam edemeyebiliriz diye toplantı yaptık.

2017’nin sonlarına doğruydu artık, oturup bir toplantı yaptık. Onlara piyasanın gidişini, fiziksel derginin maliyetleri ve reklam piyasasının fiziksel yayınlardan çekilmesi sürecinin önümüzdeki bir iki sene içinde çok agresifleşeceğini ve bizim bir formül bulmamız gerektiğini anlattım. Bunu anlatmak tabii kolay, fiziksel dergi veya gazete üreten herkes zaten birbirine kaç zamandır söylüyordu. Bu aslında şey de demekti bir bakıma da, bu gidişi kıramazsak 2 sene sonra buna herhalde devam edemeyeceğiz. Bunun konuşmasıydı aslında. 

Sonra İbrahim Subay “YouTube’da bir şeyler yapalım” dedi. “Ne olacak YouTube’da bir şey olunca, nasıl bağlıyorsun?” dedik. “Ya biz yapalım bir şeyler” dediler ve başladılar. Şubat 2018’de ilk YouTube yayınları başladı, çok güzel işler yaptılar hakikaten, ben de bunun üzerine dedim ki, “Bakın Dünya Kupası geliyor, ben buna bir bütçe ayırayım ve yapabileceğinizin en iyisini yapın ve bittiğinde bakalım bu bizim için çözüm olacak bir alan mı?”

Can Öz: Socrates Stüdyo büyüdü ve çok gelir elde etmeye başladı; bu gelirlerle derginin riskini de biraz ortadan kaldırıyor.

Yatırım yapıp üzerine düşelim mi düşmeyelim mi ona karar vereceğiz. Muazzam bir iş çıktı Dünya Kupası’nda. Ve sonrasında bu işi büyütmeye karar verdik, Socrates Stüdyo büyüdü ve çok gelir elde etmeye başladı. Artık çok ciddi gelirler elde ediyor ve bu gelirlerle en nihayetinde derginin riskini de biraz ortadan kaldırıyor. 

İlginçtir, son dönemde, son 4-5 aydır dergi de kendi içinde bir yükselişe geçti ve kendi riskini kendi taşır noktaya çok yaklaştı. Sürekli konuşuyoruz, sürekli öneriyoruz, birtakım öngörülerde bulunmaya çalışıyoruz ama eninde sonunda çalışıyoruz ve sonuçlara bakıyoruz. Kurgulanmış ve noktaları belirlenmiş, üzerinden çizgiler çizerek tamamen uyduğumuz bir planımız yok, olmuyor hiç. Hayallerimiz oluyor işte, kovalıyoruz. Yine öyle, bir sene sonrası için de, üç sene sonrası için de kafamızda birtakım hayaller var ama gerçekleştikçe göreceğiz tabii.

Gelinen noktada okurlarınız, izleyicileriniz ve dinleyicilerinizle kurduğunuz ilişki nasıl? Socrates etrafında bir kimlik oluştu mu, bir aidiyet hissediyorlar mı?

Kimlik biraz iddialı olur ama derginin çok güçlü bir aurası olduğunu söyleyebilirim. Vardır illaki Socrates’i kendisiyle özdeşleştiren okurlar ama en çok çok ciddi bir sadakat ve takip var. Sevgi var çok yoğun, onu da hissediyoruz. Çok yüreklendiren insanların sayısı gittikçe artıyor.

Can Öz: Edebiyat yayıncısı olduğunu söyleyen bir yayıncının süreli yayın çıkarma görevi olduğunu düşünüyorum.

Can Yayınları bir süre Öykü Gazetesi’ni de çıkardı; tam dergi formatı diyemeyiz ama devam etmedi. Siz de bireysel olarak başka bir dergi işinin arkasına geçmediniz. 

Can Yayınları’nda ben görevi, genel müdürlüğü 2018 Ocak’ta teslim ettim. Teslim ettikten sonra ben girmedim ama Can Yayınları benden sonra “Trendeki Yabancıyı çıkardı, elektronik dergi olarak. 

Bir yayıncının, edebiyat yayıncısı olduğunu söyleyen bir yayıncının süreli yayın çıkarma görevi olduğunu düşünüyorum ben. Bu çok iyi olmayabilir, daha iyi olması için uğraşırsınız ama hiç çıkarmıyor olamazsınız. Çünkü diğer tarafta büyük bir kavga dövüş yapar, sizin entelektüel olarak yeni kanallar, olanaklar açıyor olmanız lazım. Bunun bir görev olduğunu düşünüyorum açıkçası. 

O yüzden yayınevi de zaten ben görevi devrettikten sonra çare aradı, dolayısıyla da Trendeki Yabancı devam ediyor. Yarın Trendeki Yabancı’dan vazgeçerlerse, -ki sanmıyorum çok başarılı gidiyor çünkü, o zaman da başka bir dergi çıkarması gerekir Can Yayınları’nın. Her zaman bir dergi çıkacak Can Yayınları’ndan.

Can Öz: Maalesef Socrates’i yayımladıktan sonra benim dergi işinden çok iyi anladığıma ikna olup yanılan bir sürü insan var.

Siz peki Socrates sonrasında başka bir şey denemek istemediniz mi? Socrates o güveni vermedi mi? Ben kaliteli içerik sunuyorum, bir bütünlük oluşuyor ve insanlar okuyor, başka bir şey de deneyelim demediniz mi? 

Maalesef Socrates’i yayımladıktan sonra benim dergi işinden çok iyi anladığıma ikna olup yanılan bir sürü insan var. (Gülüşmeler) Bana bizim dergiyi sen çıkar diye çok öneri, tavsiye geldi ama hakikaten bilmiyorum. O dergiyi nasıl iyi çıkarırız, nasıl başarılı oluruz bilmiyorum. Ki Socrates çok yorucu bir serüven, bütün vaktimi vakfediyorum. Bütün gün çalışıyorum, her gün çalışıyorum Socrates’in başarılı olması için. Bunu yapmasan olmazdı zaten, devam edemezdi Socrates. Dolayısıyla zaten şu an düşünemem başka bir şeyi. Sonrasına dair de bir fikrim yok, Socrates’e dair daha yapacak çok işim var zaten.

Şu anda Türkiye’de yayımcılık ortamına baktığınızda, içerik üretimi ve gazetecilik anlamında etkilendiğiniz yayınlar arasında heyecanlandıklarınız var mı?

Geleneksel gazetecilikte işleri kötü yapıyorlar. Felaket, zaten hepimiz biliyoruz. 

Yeni ve diğer kuruluşlar arasında işini çok iyi yapmak için elinden geleni yapan kurumlar var. Medyascope, Ruşen Çakır bunlardan bir tanesidir gazetecilik yapmak açısından. Yorumculuk, değerlendirme açısından Ünsal Ünlü bunlardan bir tanesidir. Disiplinle ve işlerini aksatmadan yapan insanlar var.

Artık zorla ve zorbalıkla tutulan, frenlenen ama en nihayetinde göz göre göre gelen durumlar var Türkiye için. Umuyorum medya anlamında olumlu bir yere çıkar bu işin ucu, eğer böyle olursa patlamaya hazır parıltıda çok insan var. Yeni kurumlar oluşturmaya niyetli, bildiğim veya duyduğum insan da var çok sayıda. Ama bugünün siyasi şartlarında pek mümkün gözükmüyor ne yazık ki.

Read the whole story
54 days ago
Share this story
Next Page of Stories